大学化学 >> 2022, Vol. 37 >> Issue (3): 2201049.doi: 10.3866/PKU.DXHX202201049
所属专题: 生物无机与大健康
高素素1,3, 王馨1,3, 王亚玲1,2,3, 陈春英1,2,3,*(
)
收稿日期:2022-01-23
录用日期:2022-02-08
发布日期:2022-02-28
通讯作者:
陈春英
E-mail:chenchy@nanoctr.cn
作者简介:陈春英, Email: chenchy@nanoctr.cn†共同第一作者,对本文工作同等贡献
基金资助:
Susu Gao1,3, Xin Wang1,3, Yaling Wang1,2,3, Chunying Chen1,2,3,*(
)
Received:2022-01-23
Accepted:2022-02-08
Published:2022-02-28
Contact:
Chunying Chen
E-mail:chenchy@nanoctr.cn
摘要:
近年来,人类冠状病毒的出现与传播对全球公共卫生防控带来了严重危机和巨大挑战。因此,迫切需要开发广谱的抗冠状病毒疫苗。疫苗一般具有抗原递送与免疫调节两个特点,而佐剂在疫苗免疫增效中发挥着关键作用。随着人们对金属免疫的认识增加,目前除了长期应用的铝佐剂外,其他无机金属元素及其纳米颗粒因其独特的性质发展成为具有潜力的候选佐剂。本文介绍了几种典型的无机纳米颗粒及其在抗人类冠状病毒疫苗佐剂中的应用并提出其设计要点,为后续个性化疫苗与新型无机纳米佐剂的开发提供思路。
高素素, 王馨, 王亚玲, 陈春英. 无机纳米佐剂的设计及其在人类冠状病毒疫苗免疫增效中的应用[J]. 大学化学, 2022, 37(3): 2201049.
Susu Gao, Xin Wang, Yaling Wang, Chunying Chen. Design and Application of Inorganic Nanoadjuvant in Immunostimulation of Human Coronavirus Vaccine[J]. University Chemistry, 2022, 37(3): 2201049.
图5
预防新型冠状病毒的RBD-MnARK纳米疫苗作用效果 (a) 减少抗原用量,分别用纳米疫苗(10 μg RBD)、Alu-RBD(Alum吸附50 μg RBD)和RBD单用疫苗(50 μg RBD)三种疫苗对小鼠进行免疫接种,并分别检测IgG (b)和IgM (c)滴度;(d) 减少免疫接种次数,采用等量抗原(50 μg RBD),分别使用纳米疫苗进行两次接种,Alu-RBD和RBD各进行三次接种,分别检测IgG (e)和IgM (f)滴度;(g) 检测纳米疫苗的病毒中和效果,在假病毒(h)和活病毒(i)两种评价系统中,纳米疫苗(25 μg MnARK / 50 μg RBD)诱导中和抗体滴度显著高于RBD(50 μg)和Alu-RBD (175 μg Alum / 50 μg RBD) [22]"
| 1 |
Wertheim J. O. ; Chu D. K. ; Peiris J. S. ; Kosakovsky Pond S. L. ; Poon L. L. J. Virol. 2013, 87 (12), 7039.
doi: 10.1128/JVI.03273-12 |
| 2 |
He C. ; Qin M. ; Sun X. Acta. Pharm. Sin. B 2020, 10 (7), 1175.
doi: 10.1016/j.apsb.2020.05.009 |
| 3 |
Ashraf U. M. ; Abokor A. A. ; Edwards J. M. ; Waigi E. W. ; Royfman R. S. ; Hasan S. A.-M. ; Smedlund K. B. ; Hardy A. M. G. ; Chakravarti R. ; Koch L. G. Phys. Genomics 2021, 53 (2), 51.
doi: 10.1152/physiolgenomics.00087.2020 |
| 4 | Tracking SARS-CoV-2 Variants. [2022-1-14]. https://www.who.int/en/activities/tracking-SARS-CoV-2-variants/ |
| 5 | 李劼; 郑鹏; 赵劲; 陈鹏; 郭子建. 中国科学化学,, 2019, 49 (8), 1037. |
| 6 |
Li X. ; Wang X. ; Ito A. Chem. Soc. Rev. 2018, 47 (13), 4954.
doi: 10.1039/C8CS00028J |
| 7 |
Shi S. ; Zhu H. ; Xia X. ; Liang Z. ; Ma X. ; Sun B. Vaccine 2019, 37 (24), 3167.
doi: 10.1016/j.vaccine.2019.04.055 |
| 8 |
Wu Y. ; Huang X. ; Yuan L. ; Wang S. ; Zhang Y. ; Xiong H. ; Chen R. ; Ma J. ; Qi R. ; Nie M. ; et al Sci. Transl. Med. 2021, 13 (606), eabg1143.
doi: 10.1126/scitranslmed.abg1143 |
| 9 |
Kristen A. R. ; Sergio A. R.-A. ; Neil C. D. ; Jeong Hyun L. ; Wuhbet A. ; Diane G. C. ; Luis E. J. ; Julia T. N. ; Jason Y. H. C. ; Zeli Z. ; et al Sci. Adv. 2021, 7 (50), eabj6538.
doi: 10.1126/sciadv.abj6538 |
| 10 |
Peng S. ; Cao F. ; Xia Y. ; Gao X.-D. ; Dai L. ; Yan J. ; Ma G. Adv. Mater. 2020, 32 (40), 2004210.
doi: 10.1002/adma.202004210 |
| 11 | Nanishi E. ; Borriello F. ; O'meara T. R. ; Mcgrath M. E. ; Saito Y. ; Haupt R. E. ; Seo H.-S. ; Haren S. D. V. ; Cavazzoni C. B. ; Brook B. ; et al Sci. Transl. Med. 2021, 14 (629), eabj5305. |
| 12 |
Lin Y. ; Wang X. ; Huang X. ; Zhang J. ; Xia N. ; Zhao Q. Expert Rev. Vaccines 2017, 16 (9), 895.
doi: 10.1080/14760584.2017.1355733 |
| 13 |
Singh M. ; Carlson J. R. ; Briones M. ; Ugozzoli M. ; O'hagan D. Vaccine 1998, 16 (19), 1822.
doi: 10.1016/S0264-410X(98)00179-0 |
| 14 |
Temchura V. V. ; Kozlova D. ; Sokolova V. ; Überla K. ; Epple M. Biomaterials 2014, 35 (23), 6098.
doi: 10.1016/j.biomaterials.2014.04.010 |
| 15 |
Khalifehzadeh R. ; Arami H. Nanoscale 2020, 12 (17), 9603.
doi: 10.1039/C9NR09782A |
| 16 |
Wang X. ; Yang D. ; Li S. ; Xu X. ; Qin C.-F. ; Tang R. Biomaterials 2016, 106, 286.
doi: 10.1016/j.biomaterials.2016.08.035 |
| 17 |
Horning K. J. ; Caito S. W. ; Tipps K. G. ; Bowman A. B. ; Aschner M. Annu. Rev. Nutr. 2015, 35 (1), 71.
doi: 10.1146/annurev-nutr-071714-034419 |
| 18 |
Wang C. ; Guan Y. ; Lv M. ; Zhang R. ; Guo Z. ; Wei X. ; Du X. ; Yang J. ; Li T. ; Wan Y. ; et al Immunity 2018, 48 (4), 675.
doi: 10.1016/j.immuni.2018.03.017 |
| 19 |
Peres T. V. ; Schettinger M. R. C. ; Chen P. ; Carvalho F. ; Avila D. S. ; Bowman A. B. ; Aschner M. BMC Pharm. Toxico. 2016, 17 (1), 57.
doi: 10.1186/s40360-016-0099-0 |
| 20 | Sun Y. ; Yin Y. ; Gong L. ; Liang Z. ; Lin Z. Nano Res. 2020, 14 (5), 1260. |
| 21 |
Zhang R. ; Wang C. ; Guan Y. ; Wei X. ; Sha M. ; Yi M. ; Jing M. ; Lv M. ; Guo W. ; Xu J. ; et al Cell. Mol. Immunol. 2021, 18 (5), 1222.
doi: 10.1038/s41423-021-00669-w |
| 22 |
Wang Y. ; Xie Y. ; Luo J. ; Guo M. ; Hu X. ; Chen X. ; Chen Z. ; Lu X. ; Mao L. ; Zhang K. ; et al Nano Today 2021, 38, 101139.
doi: 10.1016/j.nantod.2021.101139 |
| 23 |
Kwon D. ; Cha B. G. ; Cho Y. ; Min J. ; Park E.-B. ; Kang S.-J. ; Kim J. Nano Lett. 2017, 17 (5), 2747.
doi: 10.1021/acs.nanolett.6b04130 |
| 24 | Kim J. ; Li W. A. ; Choi Y. ; Lewin S. A. ; Verbeke C. S. ; Dranoff G. ; Mooney D. J. Nat. Biotechnol. 2014, 33 (1), 64. |
| 25 | Wang J. ; Zhu R. ; Gao B. ; Wu B. ; Li K. ; Sun X. ; Liu H. ; Wang S. Biomaterials 2013, 35 (1), 466. |
| 26 | Freeman, D.; Smith, J. pH-responsive Nano-Vaccines as Antigen and Adjuvant Carrier that Improve Vaccine Immunogenicity. [2022-1-17]. https://doi.org/10.1101/617324 |
| 27 |
Sekimukai H. ; Iwata-Yoshikawa N. ; Fukushi S. ; Tani H. ; Kataoka M. ; Suzuki T. ; Hasegawa H. ; Niikura K. ; Arai K. ; Nagata N. Microbiol. Immunol. 2020, 64 (1), 33.
doi: 10.1111/1348-0421.12754 |
| 28 |
Zhou Q. ; Zhang Y. ; Du J. ; Li Y. ; Zhou Y. ; Fu Q. ; Zhang J. ; Wang X. ; Zhan L. ACS Nano 2016, 10 (2), 2678.
doi: 10.1021/acsnano.5b07716 |
| 29 |
Kumar U. S. ; Afjei R. ; Ferrara K. ; Massoud T. F. ; Paulmurugan R. ACS Nano 2021, 15 (11), 17582.
doi: 10.1021/acsnano.1c05002 |
| 30 |
Wang H. ; Ding Y. ; Su S. ; Meng D. ; Mujeeb A. ; Wu Y. ; Nie G. Nanoscale Horiz. 2016, 1 (5), 394.
doi: 10.1039/C6NH00087H |
| 31 |
Yen H. J. ; Hsu S. H. ; Tsai C. L. Small 2009, 5 (13), 1553.
doi: 10.1002/smll.200900126 |
| 32 |
Singha S. ; Shao K. ; Ellestad K. K. ; Yang Y. ; Santamaria P. ACS Nano 2018, 12 (11), 10621.
doi: 10.1021/acsnano.8b05950 |
| 33 |
Mao L. ; Chen Z. ; Wang Y. ; Chen C. J. Inorg. Biochem. 2021, 219, 111454.
doi: 10.1016/j.jinorgbio.2021.111454 |
| 34 |
Brodin P. Nat. Med. 2021, 27 (1), 28.
doi: 10.1038/s41591-020-01202-8 |
| 35 |
Coleman C. M. ; Liu Y. V. ; Mu H. ; Taylor J. K. ; Massare M. ; Flyer D. C. ; Smith G. E. ; Frieman M. B. Vaccine 2014, 32 (26), 3169.
doi: 10.1016/j.vaccine.2014.04.016 |
| 36 |
George P. J. ; Tai W. ; Du L. ; Lustigman S. Vaccines 2020, 8 (2), 251.
doi: 10.3390/vaccines8020251 |
| 37 |
Gai W. ; Zou W. ; Lei L. ; Luo J. ; Tu H. ; Zhang Y. ; Wang K. ; Tien P. ; Yan H. Viral Immunol. 2008, 21 (1), 27.
doi: 10.1089/vim.2007.0079 |
| 38 |
Delphine S. ; Alexis M. ; Makoto M. ; Audrey M. ; François A. ; Laetitia C. ; Paul Q. ; Jehane F. ; Hervé D. ; Pascale G. ; et al Sci. Transl. Med. 2021, 13 (577), eabd2223.
doi: 10.1126/scitranslmed.abd2223 |
| 39 |
Takasuka N. ; Fujii H. ; Takahashi Y. ; Kasai M. ; Morikawa S. ; Itamura S. ; Ishii K. ; Sakaguchi M. ; Ohnishi K. ; Ohshima M. ; et al Int. Immunol. 2004, 16 (10), 1423.
doi: 10.1093/intimm/dxh143 |
| 40 |
Zhang N. ; Channappanavar R. ; Ma C. ; Wang L. ; Tang J. ; Garron T. ; Tao X. ; Tasneem S. ; Lu L. ; Tseng C. T. ; et al Cell. Mol. Immunol. 2016, 13 (2), 180.
doi: 10.1038/cmi.2015.03 |
| 41 | Roth, G. A.; Picece, V. C. T. M.; Ou, B. S.; Luo, W.; Pulendran, B.; Appel, E. A. Nat. Rev. Mater. 2021, in press. doi: https://doi.org/10.1038/s41578-021-00372-2 |
| 42 |
Sadarangani M. ; Marchant A. ; Kollmann T. R. Nat. Rev. Immunol. 2021, 21 (8), 475.
doi: 10.1038/s41577-021-00578-z |
| 43 |
Zhou Q. ; Gu H. ; Sun S. ; Zhang Y. ; Hou Y. ; Li C. ; Zhao Y. ; Ma P. ; Lv L. ; Aji S. ; et al Adv. Mater. 2021, 33 (40), 2102528.
doi: 10.1002/adma.202102528 |
| 44 |
Routhu N. K. ; Cheedarla N. ; Bollimpelli V. S. ; Gangadhara S. ; Edara V. V. ; Lai L. ; Sahoo A. ; Shiferaw A. ; Styles T. M. ; Floyd K. ; et al Nat. Commun. 2021, 12 (1), 3587.
doi: 10.1038/s41467-021-23942-y |
| 45 |
Pino M. ; Abid T. ; Ribeiro S. P. ; Edara V. V. ; Floyd K. ; Smith J. C. ; Latif M. B. ; Pacheco-Sanchez G. ; Dutta D. ; Wang S. ; et al Sci. Immunol. 2021, 6 (61), eabh3634.
doi: 10.1126/sciimmunol.abh3634 |
| 46 |
Su S. ; Du L. ; Jiang S. Nat. Rev. Microbiol. 2021, 19 (3), 211.
doi: 10.1038/s41579-020-00462-y |
| 47 |
Wang W. ; Huang B. ; Zhu Y. ; Tan W. ; Zhu M. Cell. Mol. Immunol. 2021, 18 (3), 749.
doi: 10.1038/s41423-021-00643-6 |
| 48 |
Colaprico A. ; Senesi S. ; Ferlicca F. ; Brunelli B. ; Ugozzoli M. ; Pallaoro M. ; O'hagan D. T. Vaccine 2020, 38 (19), 3600.
doi: 10.1016/j.vaccine.2020.02.001 |
| 49 |
Chen W. ; Zuo H. ; Li B. ; Duan C. ; Rolfe B. ; Zhang B. ; Mahony T. J. ; Xu Z. P. Small 2018, 14 (19), 1704465.
doi: 10.1002/smll.201704465 |
| 50 |
Fytianos K. ; Chortarea S. ; Rodriguez-Lorenzo L. ; Blank F. ; Von Garnier C. ; Petri-Fink A. ; Rothen-Rutishauser B. ACS Nano 2017, 11 (1), 375.
doi: 10.1021/acsnano.6b06061 |
| 51 | Ke X. ; Howard G. P. ; Tang H. ; Cheng B. ; Saung M. T. ; Santos J. L. ; Mao H.-Q. Adv. Drug Del. Rev. 2019, 151–152, 72. |
| 52 |
Kang S. ; Ahn S. ; Lee J. ; Kim J. Y. ; Choi M. ; Gujrati V. ; Kim H. ; Kim J. ; Shin E.-C. ; Jon S. J. Control. Release 2017, 256, 56.
doi: 10.1016/j.jconrel.2017.04.024 |
| 53 |
Moyer T. J. ; Kato Y. ; Abraham W. ; Chang J. Y. H. ; Kulp D. W. ; Watson N. ; Turner H. L. ; Menis S. ; Abbott R. K. ; Bhiman J. N. ; et al Nat. Med. 2020, 26 (3), 430.
doi: 10.1038/s41591-020-0753-3 |
| 54 | Russell M. W. ; Moldoveanu Z. ; Ogra P. L. ; Mestecky J. Front. Immunol. 2020, 11 (3221), 611337. |
| [1] | 杨铭弘, 陆红健, 沈珍, 陈建成. Paxlovid受访录[J]. 大学化学, 2023, 38(7): 152 -156 . |
| [2] | 张永民, 卢子怡. 月亮女神与新冠肺炎[J]. 大学化学, 2023, 38(5): 124 -129 . |
| [3] | 薛圣志, 毕金龙, 惠新平, 武全香. 上市小分子抗病毒药物研究进展[J]. 大学化学, 2023, 38(12): 91 -105 . |
| [4] | 王莉, 张萌. “是金子总会发光”——金及其化合物在新冠病毒检测及治疗中的应用[J]. 大学化学, 2023, 38(1): 149 -154 . |
| [5] | 李森淼, 陈建成. 蹦蹦熊的探险之旅——走近mRNA疫苗[J]. 大学化学, 2022, 37(9): 2202030 - . |
| [6] | 钱嘉梁, 周丽, 曹奡, 陈建成. 战疫指挥官——“氯”到“病”除[J]. 大学化学, 2022, 37(9): 2109078 - . |
| [7] | 邵伟, 张万群, 胡万群, 李维维, 盛翔, 柯玉萍, 杨凯平, 孙晴, 朱平平. 线上线下混合式“仪器分析实验”课程实践与思考——以气相色谱实验为例[J]. 大学化学, 2021, 36(7): 2012012 - . |
| [8] | 田昀, 马骁飞, 马亚鲁, 秦学. 无机化学与化学分析课程在线期末考试的探索与实践[J]. 大学化学, 2021, 36(7): 2006029 - . |
| [9] | 谢木标, 朱国贤. 疫情背景下线上教学策略探索——以无机化学课程晶体结构内容为例[J]. 大学化学, 2021, 36(7): 2006050 - . |
| [10] | 王辉, 宋修艳. 基于雨课堂,5步打造在线直播课[J]. 大学化学, 2020, 35(5): 3 -6 . |
| [11] | 毛双. 结构化学课程的“在线教学”实践[J]. 大学化学, 2020, 35(5): 19 -23 . |
| [12] | 刘强, 彭娜. 基于“超星直播+学习通”的在线教学示范[J]. 大学化学, 2020, 35(5): 38 -43 . |
| [13] | 马骁飞, 马亚鲁, 田昀, 秦学, 高洪苓, 刘华姬, 鲁凡丽. 疫情背景下“完全线上”远程混合式教学的实践与思考[J]. 大学化学, 2020, 35(5): 29 -32 . |
| [14] | 冯霞, 刘俊吉, 李松林, 孙艳, 朱荣娇, 朱莉娜, 陈丽, 王玉新, 张小涛. 物理化学全线上教学的策略与实践[J]. 大学化学, 2020, 35(5): 92 -97 . |
| [15] | 曾艳萍, 黄齐林, 谢建新, 白红梅. 基于线上资源和平台的在线教学实践——以电化学基础课程教学为例[J]. 大学化学, 2020, 35(5): 141 -146 . |
|
||